Dopiewo

DOPIEWO

W Gminie Dopiewo naturalne piękno przyrody i urokliwe zabytki architektury w harmonijny sposób łączą się z dynamicznym rozwojem budownictwa mieszkaniowego i aktywnością gospodarczą.
piękno przyrody…
Gminę Dopiewo urozmaicają rozległe tereny leśne oraz kilka jezior. W krajobrazie najwyraźniej zarysowuje się rynna Jeziora Niepruszewskiego, położonego na granicy z gminą Buk. Liczne walory przyrodniczo-turystyczne: jeziora, spore połacie lasów oraz rezerwat przyrody, stanowiący część Wielkopolskiego Parku Narodowego (WPN), niewątpliwie wpływają na piękno regionu.
Szczególnie atrakcyjny dla miłośników przyrody jest rezerwat ornitologiczny, objęty ścisłą ochroną – „Trzcielińskie Bagno”, który obejmuje obszar bagna i lasu o powierzchni 38,14 ha na terenach wsi Trzcielin. Ochroną objęto tu silnie zarastające jezioro, które jest miejscem lęgowym wielu gatunków ptaków wodnych i błotnych. Teren ten został włączony do Wielkopolskiego Parku Narodowego w 1996 r. w ramach wysuniętej na zachód enklawy, położonej w dolinie rzeki Samicy. Niegdyś znajdowało się tu dość duże jezioro, a obecnie największą powierzchnię zajmują szuwary złożone głównie z trzciny pospolitej, pałki wąskolistnej i wielkich turzyc. Malejące z roku na rok lustro wody pokrywają: grążel żółty i grzybienie białe. Na obrzeże bagna wkraczają zarośla łozowe, ols porzeczkowy oraz łęg jesionowo-olszowy. W południowo-wschodniej części obszaru na podmokłej łące znajduje się stanowisko pełnika europejskiego. Roślina ta jest obecnie coraz rzadsza i znajduje się pod ścisłą ochroną. Bagienny teren jest ostoją bardzo licznych (ponad 60 gatunków) ptaków. Do najciekawszych należą: czajka, czapla siwa, błotnik stawowy, myszołów zwyczajny oraz kania ruda. Z innych zwierząt wymienić należy wydrę – gatunek związany ze środowiskiem wodnym, jeszcze w XIX wieku dość pospolity, a obecnie coraz rzadszy z powodu zanieczyszczenia wód i regulacji rzek.
Na terenie gminy występuje kilka naturalnych zbiorników wodnych (jezior):

  • Jezioro Niepruszewskie o powierzchni 242 ha, położone na granicy z gminą Buk. Jezioro jest płytkie, jego średnia głębokość wynosi 3,1 m, a maksymalna 5,2 m. Roślinność wodna jeziora jest silnie rozwinięta wzdłuż całej linii brzegowej, z wyjątkiem plaż przy wsiach Niepruszewo i Zborowo. Jezioro jest zasilane przez 3 rowy melioracji wodnej szczegółowej. Odpływ z jeziora następuje poprzez rzekę Samicę Stęszewską.
  • Jezioro Konarzewskie, położone w rynnie, w której znajdują się jeszcze 4 inne jeziora (poza Gminą) jest niewielkie. Ze wszystkich stron otoczone jest polami uprawnymi. Wzdłuż brzegów występują łąki i oczerety.
  • Jezioro Trzcielińskie, położone w zabagnionej dolinie rzeki Samicy, jest wraz z otoczeniem prawnie chronione w randze rezerwatu „Trzcielińskie Bagno”.

 

Na terenie Gminy Dopiewo wyróżnić można następujące formy ochrony przyrody:

  • rezerwat ornitologiczny „Trzcielińskie Bagno”,
  • obszar chronionego krajobrazu Jeziora Niepruszewskiego, obejmujący grunty w obrębie wsi Zborowo i Więckowice,
  • pomniki przyrody: ożywionej (pięć lip szerokolistnych w Konarzewie i Dopiewie oraz sześć dębów szypułkowatych w Dąbrówce i Zakrzewie) oraz nieożywionej: źródełko Żarnowiec, jedyne w Wielkopolsce źródło, któremu nadano ten status w 1994 r.). Urozmaicona rzeźba terenu i bogaty rdzewostan oraz przełomowa dolina Samicy stanowią uroczy zakątek.

 

Ponadto, na terenie Gminy znajdują się objęte ochroną zespoły zieleni parkowej o charakterze zabytkowym, w Dąbrówce (park krajobrazowy), w Dopiewie (park krajobrazowy), w Konarzewie (park francuski i krajobrazowy), w Skórzewie (park krajobrazowy), w Trzcielinie (park krajobrazowy), w Więckowicach (park naturalistyczny i krajobrazowy) oraz w Zborowie (park krajobrazowy).
zabytki architektury…
Pałac w Konarzewie. Najbardziej znamienitym obiektem historycznym, choćby z uwagi na swoich właścicieli i dzieje, jest pałac w Konarzewie. Tę barokową budowlę wzniósł w końcu XVII w. wojewoda poznański Andrzej Radomicki zgodnie z prawidłami architektury włoskiej .W wieku XVIII i XIX Konarzewo weszło pod panowanie rodu Działyńskich. W listopadzie 1806 roku wraz z Dezyderym Chłapowskim pałac gościł znamienitego gościa – Napoleona Bonaparte. Pałac otacza park, zagospodarowany w stylu francuskim. Późniejszy właściciel Ksawery Działyński przebudował go w park o charakterze krajobrazowym. Z parkiem i pałacem związane są losy zabytkowego kościoła późnogotyckiego z XVII wieku, który znajduje się w ich najbliższym sąsiedztwie.
Kościół św. Marcina w Konarzewie. Prawdopodobnie pierwszy drewniany kościół wybudowano w miejscu obecnego jeszcze w XII w. Dokładniejsze informacje pojawiają się w dokumentach z 1370 r., z których dowiadujemy się, że był on pod wezwaniem św. Marcina i św. Piotra w Okowach. Jego fundatorami byli najprawdopodobniej Drogosławowie, którzy wówczas dziedziczyli Konarzewko. Miejsce drewnianego kościoła zastąpił na przełomie XVI/XVII wieku murowany kościół wzniesiony przez rodzinę Ostaszewskich. Został on poświęcony św. Marcinowi w roku 1636 r. Około 1700 roku właściciel Konarzewa Andrzej Radomicki, wojewoda wielkopolski, dokonał gruntownej przebudowy – dobudował z przodu kościoła dwa przęsła w stylu barokowym oraz z tyłu kościoła wieżę z dzwonnicą. W 1778 roku kościół został całkowicie odrestaurowany. Następny kompleksowy remont przeprowadzony został po II wojnie światowej z inicjatywy ówczesnego proboszcza parafii ks. Stanisława Hartliba. Kościół ma barokowe wyposażenie z XVII i XVIII w., do którego należą ołtarze boczne, ołtarz główny z ok. 1694 oraz ambona i chrzcielnica, które wielokrotnie przebudowywano i wieżę z pocz. XVIII w. o barokowym hełmie odtworzonym w 1901 r.
Niedaleko kościoła znajduje się późnobarokowa figura św. Jana Nepomucena, wykonana z piaskowca w 1745 r. oraz kamień, poświęcony zmarłemu ks. Janowi Laskowskiemu, obrońcy dzieci wrzesińskich, proboszczowi kościoła, pochowanemu na miejscowym cmentarzu.

Dwór w Dąbrówce. Na terenie parku założonego w XVIII wieku znajdują się dwa obiekty, które tworzą zabudowę dworską tzw. dwór stary i dwór nowy. Dwór stary, którego założenia sięgają końca XVIII w, określany jako oficyna dworu nowego, ze względu na zły stan techniczny jest wyłączony z eksploatacji. Dwór nowy, nazwany po wprowadzonych zmian architektonicznych (zastąpiono stromy dach płaskim), jest wykorzystywany na pomieszczenie dla szkoły podstawowej. Przed wojną cały obiekt wraz z ogrodem był w posiadaniu rodziny Tempelhoff. Dwór jako całość został uznany za zabytek.
Dwór w Trzcielinie. Jednokondygnacyjny dwór w Trzcielinie zbudowany na wysokiej skarpie pradoliny cieku wodnego w II polowie XIX wieku. Wielokrotnie zmieniał swój wygląd zewnętrzny po licznych przebudowach.
Pałac w Więckowicach. Położony na terenie parku (o powierzchni 9 ha) pałac zbudowany pod koniec XIX wieku został wpisany do rejestru zabytków w 1973 roku. Pierwsze wzmianki o Więckowicach pochodzą z 1387 roku. Od XIV do XVI wieku wieś należała do rodziny Więckowskich. W XVII wieku majątek w rękach Zbijewskich, a od 1699 roku do Bielińskich, następnie Drwęskich. Roch Drwęski sprzedał Więckowice Andrzejowi Turno. W latach 1825-32 Więckowice należały do Mycielskich. W latach 1832-1939 właścicielami byli Brezowie.
Pałac to budynek piętrowy, w kształcie litery U. Pierwotny korpus główny został rozbudowany o skrzydła, do tych dobudowano symetrycznie dwie części dwupiętrowe, coś jak wieże. Przy jednej z elewacji kaplica zbudowana w latach 1882-1893, w fasadzie głównej, ganek z filarami, nad nimi balkon. Pierwotny dwór został zbudowany pod koniec XVII wieku dla Bielińskich, przebudowywany i rozbudowywany w drugiej połowie XIX wieku. Przebudowa również po roku 1945.